Genootschap Leeuwen van het Centraal Station

Westertoegang

Op het spoorviaduct over de Westertoegang, aan de westkant van het Amsterdamse Centraal Station, stonden acht leeuwen. Op de overzichtskaart staan ze in rood weergegeven.

De eerste foto van alle acht leeuwen op de spoorbrug over de Westertoegang dateert van april 1877. Deze foto is terug te vinden op de beeldbank van het Amsterdamse Stadsarchief (klik op foto). Tip: de foto kan worden vergroot op het scherm, door er op te klikken en vervolgens met de schuifjes in te zoomen). Op de fotopagina vindt u nog meer foto’s.

De spoorbrug over de toegang én de leeuwenbeelden dateren van 1876. Ze zijn dus ouder dan het Centraal Station zelf, dat werd gebouwd van 1881 tot 1889. Vier van de acht beelden stonden aan de noordkant van het spoor (op de Ruijterkade aan het IJ). De overige vier stonden aan de zuidzijde. De helft van de leeuwen, namelijk degenen die het dichtst bij het water van de toegang stonden, hadden een wapenschild met daarop het Amsterdamse stadswapen. Het schild van de andere helft toonde het Rijkswapen.

Al meteen na de bouw in 1876 kampte het spoorviaduct over de Westertoegang met ernstige verzakkingen (gemiddeld maar liefst 70 cm), en op sommige plekken zelfs 1,5 meter. Op de onderstaande foto van Jacob Olie uit 1897 is goed te zien hoe scheef de boel stond. Door de drassige grond dreigde het viaduct met leeuwen en al in het IJ te storten. Er werd nationaal schande van gesproken. Uiteindelijk werd in 1904 begonnen met de bouw van een nieuw spoorviaduct. Dat werd 85 meter meer naar het westen gebouwd. Om de bouw mogelijk te maken moesten de vier leeuwen aan de westkant van de Westertoegang in 1904 wijken. Het oude viaduct over de Westertoegang werd in 1909 gesloopt. De resterende vier leeuwen verdwenen dus in 1909. Het nieuwe viaduct kreeg een heel ander uiterlijk. Daarop kwamen de leeuwen niet meer terug. Op de plaats van de oude Westertoegang staat nu het Wagon Lits kantoorgebouw / Ibishotel.

De beelden kwamen terecht in Vlissingen, Maarssen, Elburg en Den Haag.

1897 Westertoegang (fragment, foto Jacob Olie, Stadsarchief Amsterdam)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

– Laatste update 20 juli 2017