HomeLeeuwen toenLeeuwen nuLeeuwen terug?Leeuwen valsFotoFotolinksNieuwsbrievenMediaEvenementenLinksVriend worden?Over ons
Beeldhouwer en -ontwerper

Ontwerp
Het is niet bekend wie de beelden heeft ontworpen. De landhoofden waarop de leeuwen in 1876 werden geplaatst, werden ontworpen door architect A.L.(Dolf) van Gendt. Uit bestektekeningen blijkt dat hij in zijn ontwerp bepaalde dat de landhoofden moesten worden verfraaid met 22 stenen leeuwen, en van welke afmeting ze diende te zijn. Op deze tekeningen is ook globaal aangegeven hoe het leeuwenbeeld er uit diende te zien: een zittende leeuw, de kop een kwartslag gedraaid, die in zijn voorpoten een wapenschild vasthoudt, met ofwel een Amsterdams stadswapen of een Rijkswapen. Hij zal dan ook wel de opdrachtgever zijn geweest voor het ontwerp van de beelden. Wie het definitieve ontwerp van de leeuw heeft gemaakt is niet bekend. 
  



Gekapt in plaats van gegoten
De leeuwen zijn gekapt uit
zandsteen en dus niet in beton gegoten. Op de rug van onder meer de Vlissingse leeuwen zijn de haksporen nog te zien. Volgens de specialist van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg werd hier gebruik gemaakt van een tandijzer, een soort speciale beitel, waarmee het oppervlak verder werd geëgaliseerd. "In veel gevallen maakte een beeldhouwer in die tijd, in opdracht van een architect of een principaal, een model in gips met afmetingen zoals door de architect in zijn totaalontwerp bedacht. Het onderwerp was ook een gegeven en diende dus ook door architect en opdrachtgever beoordeeld te worden alvorens toestemming gegeven werd om het ontwerp in steen te vertalen. Was het ontwerp goedgekeurd dan kon de steen besteld worden. In de meeste gevallen werd dan het grove voorhakwerk door uitvoerders gedaan en werd door middel van een puncteerapparaat, maar ook met passers, de vorm in gips exact overgebracht in steen. Zo kreeg men de verschillende beelden gelijk aan elkaar." (bron: artikel "Leeuwen van het Spoor" door Doeke Roos jr. in Stadsveste Vlissingen december 2005).

Tobias van Nieuwenhoven
In de familie Van Nieuwenhoven weet men op basis van de familieoverlevering dat Tobias van Nieuwenhoven (1844-1883) de leeuwen heeft gemaakt. Was hij de ontwerper van de leeuwen? Was hij de beeldhouwer? Of was hij een steenhouwer, die één of meer leeuwen heeft gehakt op basis van het ontwerp van de hoofd beeldhouwer? Dit wordt nog verder onderzocht.

Gabe Kappenburg
Ook binnen de familie Kappenburg weet men dat voorvader Gabe Kappenburg (1836-1907) de leeuwenbeelden van de Oostertoegang heeft gemaakt. Een kleindochter van Gabe schreef hierover in 1982 het volgende aan een familielid: "Mijn moeder heeft vaak verteld dat, deze Gabe dus, een heel goed beeldhouwer was. Hij was welliswaar in loondienst, maar hij kreeg van zijn firma toch persoonlijke opdrachten. Zo heeft hij o.a. de leeuwen van het Centraal Station in Amsterdam en die van de brug voor het Centraal Station in Amsterdam, zelf gemaakt. De leeuwen van het C.S. waren bevestigd aan het oostelijk viaduct, waaronderdoor de voetgangers gingen. Mijn grootvader is uiteindelijk de oudste steenhouwer van Amsterdam geworden, namelijk 70 jaar, wat in die tijd voor dat vak, bijzonder was."  

 

Overzichtskaart
Historische context
Westertoegang (8 leeuwen)
Oostertoegang (8 leeuwen)
Korte Prinsengracht (6 leeuwen)
Symboliek
Beeldhouwer en -ontwerper
Materiaal
Uiterlijk

HomeLeeuwen toenLeeuwen nuLeeuwen terug?Leeuwen valsFotoFotolinksNieuwsbrievenMediaEvenementenLinksVriend worden?Over ons