Genootschap Leeuwen van het Centraal Station

Korte Prinsengracht

Er stonden 6 leeuwen op de spoorbrug over de Amsterdamse Korte Prinsengracht, op de hoek met de Haarlemmer Houttuinen (op overzichtskaart in paars). De brug heeft formeel geen naam en wordt daarom meestal aangeduid als “de brug tegenover de Eenhoornsluis”.

Deze 6 beelden waren iets kleiner dan die op de Westertoegang en Oostertoegang. Ook het uiterlijk van deze leeuwen is iets anders. Zie de pagina uiterlijk.

Vanaf 1872 werd een gemetseld spoorviaduct gebouwd in de Eilandsgracht langs de Haarlemmer Houttuinen. Het viaduct bestond uit zo’n 80 bogen. De lengte was bijna 600 meter. Het werd aangelegd om station Willemspoort, het toenmalige eindpunt van de oude spoorlijn Haarlem – Amsterdam, te verbinden met het later te bouwen Centraal Station. Daar waar het bogenviaduct de Korte Prinsengracht kruist, stonden vanaf ongeveer 1875 zes leeuwen op de spoorbrug. Desondanks waren de beelden al in oktober 1872 gereed, zoals blijkt uit een openbaar getuigschrift. Omdat de bouw van het bogenviaduct toen pas net begonnen was, mag worden aangenomen dat ze pas later op hun plaats zijn gezet. Kijk op de fotopagina voor meer foto’s.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op de hierboven afgebeelde foto die S. Herz in 1890 maakte (bron Stadsarchief Amsterdam) zijn twee van de zes leeuwen te zien. Links de huizen aan de Haarlemmer Houttuinen. Rechts het Bickerseiland.

Waar de zes beelden precies stonden, is te zien op de overzichtskaart (paarsgekleurd). Op de foto staan de nummers 1 en 2. De leeuwen met nummers 3 en 6 hielden het Amsterdamse stadswapen vast. De andere vier leeuwen hadden een schild met het Rijkswapen.

Begin jaren ’20 van de vorige eeuw werd het spoor over het bogenviaduct verbreed tot tweemaal de oorspronkelijke breedte en werd een deel van de Eilandsgracht gedempt. De leeuwen moesten wijken. Van deze zes kunstwerken is tot nu toe geen enkele teruggevonden. Wel vonden we een kleinere kopie├źn terug in Boxtel, Valkeveen en Well.

 

 

 

– Laatste update 9 oktober 2017